پایگاه خبری و تحلیلی سپیدار آنلاین

گفتگو، ظریف‌ترین و در عین حال قدرتمندترین ریسمانی است که انسان‌ها را در میان تندبادهای زندگی، به زمینِ سفتِ «بودن» متصل نگه می‌دارد. وقتی کسی به نقطه‌ای می‌رسد که دیگر نمی‌خواهد ادامه دهد، اغلب به این دلیل نیست که نمی‌خواهد زندگی کند؛ بلکه به این دلیل است که می‌خواهد «دردش» پایان یابد و احساس می‌کند در این درد، کاملاً تنهاست.
روز جهانی پیشگیری از خودکشی که همه ساله در 19 شهریور و در سراسر جهان با شعار "تغییر روایت در برابر خودکشی" برگزار می شود برای افزایش آگاهی عمومی نسبت به خودکشی و پیشگیری از آن در نظر گرفته شده است .به همین مناسبت روش های شنیده شدن مطلوب را جهت استفاده بیان می کنم.ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که سرعت، گاهی جایگزینِ «عمق» شده است. اما در لحظاتِ تاریکِ یک انسان، تنها چیزی که می‌تواند از لبه‌ی پرتگاه برگرداندش، «حضورِ بی‌قضاوتِ» دیگری است. گفتگو برای جلوگیری از فروپاشی، فرمولِ پیچیده‌ای ندارد؛ فقط به شجاعتِ «شنیدن» نیاز دارد.
۱. از «حل کردن» به «شنیدن» تغییرِ مسیر دهید
بسیاری از ما وقتی دردی را می‌شنویم، بلافاصله می‌خواهیم آن را با نصیحت یا مثبت‌اندیشیِ اجباری «تعمیر» کنیم. اما وقتی کسی در آستانه‌ی ناامیدی است، به راه‌حل نیاز ندارد؛ به «شاهد» نیاز دارد. به او اجازه دهید بداند که دردش دیده شده است. بگویید: «من نمی‌توانم دقیقاً بفهمم چه بر تو می‌گذرد، اما می‌بینم که چقدر رنج می‌کشی و من اینجا کنار تو هستم.»
۲. فضای امن، یعنی عدمِ قضاوت
کلماتِ ما باید مانند آغوشی گرم، نه مانند دادگاهی برای بازجویی باشند. جملاتی مثل «چرا این کار را می‌کنی؟» یا «زندگی قشنگ‌تر از این حرف‌هاست»، فقط دیوارهایی میان شما و او می‌سازد. به جای آن، بپرسید: «امروز برایت چگونه گذشت؟» یا «سنگین‌ترین باری که روی دوشت حس می‌کنی، چیست؟»
۳. جادویِ «سؤال‌هایِ باز»
وقتی کسی دچار افکارِ آسیب‌زا است، در سکوتِ سنگینی زندانی شده. با سؤال‌های کوتاه و مهربانانه، این در را باز کنید:
«می‌خواهی درباره‌اش حرف بزنیم؟»
«من چطور می‌توانم در این لحظه کمی از بار تو را بردارم؟»
«دوست داری فقط سکوت کنیم و من کنارت بنشینم؟»
۴. پیوندِ انسانی؛ همانِ چیزی که از مرگ جلوگیری می‌کند
انسان‌ها وقتی به سمتِ پایان می‌روند که احساس کنند دیگر متعلق به این دنیا نیستند. گفتگو، حسِ «تعلق» را بازسازی می‌کند. وقتی به کسی گوش می‌دهید، به او می‌گویید: «تو برای من مهمی، حضور تو برای جهان تغییر ایجاد می‌کند.» این ساده‌ترین و عمیق‌ترین پیامی است که یک روحِ خسته برای ادامه‌ی راه به آن نیاز دارد.
۵. شجاعت در پرسش مستقیم
هرگز از پرسیدنِ مستقیم درباره‌ی افکارِ خودکشی نترسید. برخلاف تصورِ عموم، پرسیدنِ این سؤال فرد را به آن کار تشویق نمی‌کند، بلکه به او فرصت می‌دهد تا باری را که به تنهایی حمل می‌کند، زمین بگذارد. بگویید: «آیا در این روزها افکاری در ذهنت داری که باعث شود بخواهی به خودت آسیب بزنی؟» همین یک سؤال، می‌تواند اولین پلِ نجات باشد.
به یاد داشته باشید:
شما لازم نیست «درمانگر» باشید تا کسی را نجات دهید؛ فقط کافی است «انسان» باشید. گاهی تنها تفاوتِ میان یک انتخابِ تلخ و یک امیدِ دوباره، وجودِ کسی است که بدون ترس، بدونِ قضاوت و با تمامِ وجود به حرف‌هایِ ناگفته گوش می‌دهد.نکته مهم: اگر شما یا کسی که می‌شناسید در شرایط بحرانی قرار دارید، گفتگو با متخصص، اولین و مهم‌ترین قدم است. در ایران، خطوط زیر برای دریافت کمک‌های تخصصی در دسترس هستند:
سامانه ۱۴۸۰ (صدای مشاور سازمان بهزیستی): برای مشاوره تلفنی رایگان.
سامانه ۱۲۳ (اورژانس اجتماعی): برای مداخله در بحران‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی.
سامانه 4030(وزارت بهداشت):مشاوره های فردی در زمینه های افسردگی .اضطراب و استرس پس از سانحه زینب جعفرنژاد -کارشناس مسئول سلامت روانی،اجتماعی،اعتیاد