صفحه اصلي > گزارش > امامزادههای در حال تخریب البرز تقدسی که زیر خاک میرود
امامزادههای در حال تخریب البرز تقدسی که زیر خاک میرود8 مهر 1391. نويسنده: monshi |
 ۱۰۰امامزاده در ۸۵ بقاع متبرکه استان البرز مدفونند که ۶۰ درصد از این امامزادهها، در اثر بیتوجهی میراث فرهنگی به حالت تخریب کامل یا نیمه تخریب درآمدهاند به گونهای که ۷ امامزاده کاملا تخریب و ۱۱ عدد دیگر نیمه تخریب هستند. البرز به میزان رشد جمعیتی خود، چهارمین استان در کشور به شمار میرود که بیشترین تعداد بقاع متبرکه و امامزادهها را در خود جای داده است. امامزادگان باید به قطب فرهنگی تبدیل شوند، به گزارش ایلنا این سخنی از فرمایشات رهبر انقلاب است که با ارج نهادن و بزرگداشت مکانهای مقدس، آنها را بالقوههایی میداند که در فعلیت خود میتوانند جامه یک مکان فرهنگی را بر تن کنند. این سخن در شرایطی که کشور از هر سو با هجمههای گوناگون اقتصادی و فرهنگی دشمنان ایران و اسلام رو به رو است بسیار ارزشمند و قابل تامل مینماید. در کشوری که تشیع مذهب غالب آن است و امامان و امام زادگان از تقدس بالایی در اذهان مردم برخوردارند، امام زادگان کشور میتوانند محلی برای تولید فرهنگ بومی اسلامی شوند و در برابر تجارت فرهنگ که این روزها بازار داغی دارد قد علم کنند. گفتنی است این مهم نه تنها در دین مبین اسلام بلکه در ادیان دیگر نیز مورد توجه قرار گرفته و درخت تنومند واقعههای بزرگ فرهنگی از دل مکانهای مقدس و بقعههای متبرکه ریشه گرفته است. از این رو، در جهت بسترسازی حرکتهای سترگ فرهنگی که در آن مذهب، قومیت و هویت ایرانی اسلامی حضور پررنگی دارد، باید علاوه بر اقبال به مساجد به بقاع متبرکهای متوسل شد که آرامگاه امامزادهها است زیرا به گفته امام جمعه تهران، هرکس که پاکان و اولیای خدا را دوست داشته باشد تلاش میکند تا در مسیر آنها حرکت کند و از آنها الگو بردارد. در حقیقت زیارت امامزادهها یک مبنای اعتقادی دارد که مسلمانان نسبت به اولیای خدا دارند؛ به گونهای که با حضور در امامزادهها به اذن خداوند مشکلاتشان حل میشود و اولیای خدا به اذن او کارهای خدایی میکنند. بنابراین به گفته حجت الاسلام سید احمد خاتمی امامزادهها نیز در شأن، جایگاه و منزلتی که دارند بهرهای از این ولایت تکوینی بردهاند. در این راستا این مودت قربی در حالی که میتواند ریسمان پیوند قلبی مردم با اولیای خدا را حفظ کند میتواند با الگوسازی برای جوانان و نوجوانان مملکت اسلامی، زمینه ساز تحولات فرهنگی بزرگی شود که شاید برای تحقق آن، میلیونها جلد کتاب و چندین هزار لوح فشرده لازم است. رجوع به مکان مقدس و توسل به نیرویی متافیزیکی که فرای نیروهای زمینی در کار است، ایمان و روحیه صبر و شکیبایی را در جوانان تقویت کرده و زمینه ساز پادحرکتهایی میشود که هم اکنون روحیهای عجول را در جوانان شکل داده است. همچنین در این میان حفظ امام زادههای موجود و احیای امام زادههای در حال تخریب، میتواند نوعی سرمایه گذاری ملی تلقی شود که آینده جوانان و سلامت جامعه در گرو آن تضمین میشود. به لطف پروردگار متعال، کشور ایران از جمله کشورهای مسلمان است که در مناطق مختلف، آرامگاه امام زادگانی را در خود جای داده است؛ امام زادگانی که پیوندهای خونی نیرومندی با امامان شیعیان دارند و در جایگاه و زمانه خود بسیار محل احترام بودهاند. در این میان به تفکیک استانها، البرز تنها استانی است که به میزان رشد جمعیتی که داراست چهارمین استان در کشور به شمار میرود که بیشترین تعداد بقاع متبرکه و امامزادهها را در خود جای داده است. البته این استان چه پیش از اسلام که قلب جاده ابریشم به شمار میرفته و چه پس از آنکه مامنی برای بزرگان و امام زادگان بوده است، از موقعیت استراتژیک بسیار مهمی برخوردار است و با قرار گرفتن در مهمترین راه مواصلاتی کشور در مجموع ۸۵ بقعه متبرکه دارد. بر این اساس از آنجایی که استان البرز چه در گذشته و چه در امروز محل گذر اقوام و قومیتهای گوناگون بوده است از گذشته تاکنون به اقامتگاه قومیتهای گوناگون با فرهنگها و اعتقادات گوناگون نیز بدل شده است و همیشه اعتراض مسئولین را مبنی بر عدم هماهنگی و تنوع قومیتی در اجرای طرحهای فرهنگی در پی داشته است. در این راستا بهره وری از سرمایه و نعمت امامزادهها و بقاع متبرکه که همانا به گفته امام جمعه تهران سرمایهٔ عاطفه و محبت مردم به اهل بیت، و از این رو بسیار نفیس و ارزشمند است میتواند بسیاری از معضلات چندفرهنگی را در این استان حل کند. گفتنی است در این میان کارشناسان علوم اجتماعی و فرهنگی معتقدند، ایجاد حس مشترک در میان اقوام مختلف شیوهای است که به پیشبرد اهداف فرهنگی بسیار کمک میکند. ایجاد حس مشترک میان قومیتهای مختلف، مستلزم مکانی است که این قومیتها را گرد هم آورد و با برگزاری مراسم و مناسکی که در کلیت، همه به آن معتقد هستند ایدهها و عقاید مشترک در آنها ایجاد کنند. بنابراین امامزادهها در استانی که به دلیل گوناگونی قومیت با معضلات اجتماعی و فرهنگی بسیاری دست و پنجه نرم میکند میتواند اهمیتی دو چندان داشته و بسیاری از معضلات را حل کند. در حقیقت، تجمع جوانان البرزی در بقاع متبرکه و برقراری گفتمان با یکدیگر میتواند زمینه ساز بستری شود که در آن اختلافات فرهنگی به یکرنگی و حس تفاهم و دوستی بدل شود. بر این اساس در استان البرز، بیش از ۱۰۰ امامزاده مدفون هستند و حدود ۴۰ درصد از آنها پیوند خونی عمیقی با ائمه اطهار دارند که این نیز از موهبتهایی است که خداوند به این استان اعطا کرده است. اما چگونگی استفاده از این موهبت همیشه در این استان با اما و اگرهای بسیاری روبه رو بوده است زیرا افزون بر اینکه میراث فرهنگی استان البرز متولی حدود ۶۰ درصد از این بقاع متبرکه بوده، اقدام موثری در جهت حفظ و نگهداری آنها انجام نداده است. به گونهای که حدود ۷ امامزاده کاملا تخریب شده و ۱۱ امامزاده دیگر درحال تخریب و نیمه تخریب است. از آن جمله میتوان به امامزاده هارون در طالقان، زبیده خاتون در ساوج بلاغ، امامزاده رزاق در اشتهارد، چهل دختر در نظرآباد، محمدحنیفه در طالقان، امامزاده سلیمان در اشتهارد و دیگر امام زادگانی که در اثر بیتوجهی مسئولان میراث فرهنگی هم تقدس خود و هم بنای میراثی خود را از دست دادهاند اشاره کرد. البته یکی از امام زادههایی که میراث فرهنگی در روستای ارنگه بازسازی کرده است، امامزاده سلیمان در روستای ارنگه است که به گفته رئیس اداره بقاع متبرکه در سال ۸۷ مورد مرمت غیراصولی قرار گرفته و از آنجایی که بنیان آن به طور کامل تخریب شده بود و میراث فرهنگی تنها بنای آن را مرمت کرده این بنا نیز هم اکنون درحال تخریب است. رئیس اداره بقاع متبرکه اعلام میکند که امامزاده سلیمان در اشتهارد و برخی از این امامزادهها به دلیل عدم رسیدگی و محافظت مورد تهاجم دزدان قرار گرفته و حتی نبش قبر گردیدهاند. همچنین یکی دیگر از میراثیترین امام زادههای ساوج بلاغ به نام امامزاده چهل دختر کاملا تخریب شده و هیچ بنایی از آن باقی نمانده است. در این میان این پرسش مطرح است که چرا در استان البرز آثار و بناهای تاریخی مقفول واقع شدهاند به حدی که هم اکنون در حال تخریب هستند. شاید اگر اعتباری که هرساله برای احیای امام زادههای استان تخصیص داده میشود در این مسیر و برای بازسازی درست و اصولی آنها مصرف گردد به گفته محمد قاسمی میتوان سالانه ۲ الی ۳ امامزاده را از تخریب نجات داد و نه تنها سرمایههای فرهنگی غنی از آنها استخراج کرد بلکه میتوان جاذبهای گردشگری در این استان نیز ایجاد کرد و زمینه ورود گردشگران را به این استان فراهم ساخت. گفته میشود که هم اکنون سه امامزاده محمد، طاهر و حسن در کرج با بازسازیهایی که بر روی آنها صورت گرفته، نه تنها چهره یک بنای متبرک و مقدس را دارند بلکه در اعیاد و مناسبتهای گوناگون محل تجمع مسلمانانی هستند که فارغ از تمام دغدغههای زندگی شهری، ساعتی در آنجا آرامش میابند و با آرمانهای اسلام تجدید میثاق میکنند. بر این اساس در حقیقت امامزادهها از گذشته تاکنون به منظور تحقق چنین کارکردی ساخته شدهاند اما امروز به دلیل دور بودن از مراکز شهر و به دلیل عدم درآمدزایی، مقفول واقع شده و درحال تخریب هستند. به گفته کارشناس بقاع متبرکه استان البرز، حدود ۵۵ درصد از امام زادههای استان البرز در مناطق کوهستانی واقع شدهاند و ۳۰ درصد دیگر آن در مناطق روستایی قرار دارند که اگر رسیدگی لازم به آنها صورت نگیرد دیری نمیپاید که آمار بقاع متبرکه تخریب شده روز به روز افزایش یافته و دیگر آثاری به نام بقاع متبرکه در استان البرز باقی نخواهد ماند. این درحالی است که رئیس اداره بقاع و اماکن متبرکه استان البرز وضعیت دیگر امام زادههای استان را نیز درحال تخریب اعلام میکند و معتقد است در چند سال آتی ۷ الی ۸ امامزاده دیگر از جمله امامزاده محمد در سیجان، رزی الدین و مهرالدین نیز در شهرستان طالقان و ساوج بلاغ تخریب خواهند شد. از این رو پسندیده است که برای فعلیت بخشیدن به سخن مقام معظم رهبری و تاکیدی که ایشان بر نقش فرهنگی امامزادهها دارند، میراث فرهنگی و اوقاف وامور خیریه استان البرز برای جلوگیری ازتخریب آنها گام موثری بردارند و در شرایطی که استان البرز تشنه تحولات فرهنگی و اعتقادی است و اخبار فرهنگی خوبی از آن به گوش نمیرسد، برای حفظ جایگاه به خطرافتاده امامزادهها، اقدامی انجام دهند و راه هرگونه تقدس زدایی را از این بقاع متبرکه سد کنند. منبع: ایلنا بازگشت |